Ziekte van Sjögren

Van inzicht naar gerichte behandeling van immunopathologie bij de ziekte van Sjögren.

Team

Dr. Joel van Roon

mail@mail.nl

Prof. dr. Helen Leavis

mail@mail.nl

Focus

Patiënten met de ziekte van Sjögren (SjD) beschikken nog altijd over beperkte effectieve behandelopties, wat leidt tot een aanzienlijke ziektelast voor zowel de patiënt als de maatschappij. Ons onderzoek richt zich op de ontwikkeling van innovatieve, patiëntgerichte behandelstrategieën, met als doel de stap te maken van symptoombestrijding naar gerichte en gepersonaliseerde therapieën.
Hierbij staat translationeel onderzoek centraal, in combinatie met drug repurposing binnen de RepurpSS-studies. De focus verschuift daarbij van geneesmiddelgedreven benaderingen naar strategieën die uitgaan van de individuele patiënt. De onderzoekslijn bouwt voort op de RepurpSS-studies en bestaande Utrechtse cohorten, met nadruk op de integratie van longitudinale klinische data, mechanistische inzichten en real-world uitkomsten.

Visie

Onze visie is dat precisiegeneeskunde binnen de ziekte van Sjögren alleen mogelijk is door klinische data, fundamentele mechanismen en patiëntuitkomsten integraal te benaderen. Door deze gegevens te combineren, streven wij ernaar ziekte-trajecten op individueel niveau te modelleren en beter inzicht te verkrijgen in ziektebeloop en behandelrespons.

Door deze aanpak te verankeren in een klinisch cohort, slaan onze studies een brug tussen fundamenteel inzicht en klinische toepassing. Daarmee willen wij bijdragen aan de ontwikkeling van precisiegeneeskunde binnen auto-immuunziekten. Dit gebeurt binnen (inter)nationale samenwerkingen en in een multidisciplinair team van clinici, onderzoekers en data-experts.

Doelen

Het ontwikkelen van innovatieve, patiëntgerichte behandelstrategieën voor SjD.
Het verbeteren van de voorspelling van ziektebeloop en behandelrespons op individueel niveau.
Het integreren van longitudinale klinische data, mechanistische inzichten en real-world uitkomsten binnen bestaande cohorten.
Het toepassen van drug repurposing-strategieën binnen de RepurpSS-studies.
Het leggen van een basis voor precisiegeneeskunde binnen de ziekte van Sjögren en bredere auto-immuunziekten.

Hoofdvraag

Hoe kunnen longitudinale klinische data, mechanistische inzichten en real-world uitkomsten worden geïntegreerd om ziektebeloop en behandelrespons bij patiënten met de ziekte van Sjögren beter te voorspellen en daarmee gerichte, gepersonaliseerde behandelstrategieën te ontwikkelen?

Studies

AbbVie M25-433

Een open-label, niet-gerandomiseerd fase 1b-onderzoek met meerdere oplopende doses. Het onderzoek beoordeelt de farmacokinetiek, veiligheid en werkzaamheid van ABBV-319 bij proefpersonen met systemische lupus erythematodes (SLE) en de ziekte van Sjögren (SjD) (EU CT-nr: 2024-519157-10).

Doel
Het doel van dit onderzoek is het beoordelen van de veiligheid, werkzaamheid, farmacokinetiek (hoe het geneesmiddel zich door het lichaam beweegt) en farmacodynamiek (effect van het geneesmiddel op het lichaam) van ABBV-319 bij patiënten met SLE of SjD. Hierbij ligt een specifieke focus op het vermogen van het geneesmiddel om het aantal B-cellen te verlagen.

Ziektebeeld
Ziekte van Sjögren

Geïnitieerd door
AbbVie + collaboration

Hoofdonderzoeker
Prof dr H. Leavis

Status
Gaat open

Design
Fase Ib, open-label, non-randomized studie. Dit is een onderzoek met meerdere oplopende doses bij volwassen proefpersonen met SLE, met een deelonderzoek bij volwassen proefpersonen met SjD.

Inclusiecriteria
Patiënten met primair SjD, ESSDAI ≥ 5, ESSPRI ≥ 5

Opvolging en aantal bezoeken
14 maanden; 15 visites

Necessity

New Clinical End-points in patients with primary Sjögren’s Syndrome: an Interventional Trial based on stratifYing patients; NECESSITY

Doel
Het doel van deze studie is het evalueren van de werkzaamheid van iedere actieve behandelcombinatie: hydroxychloroquine + leflunomide en hydroxychloroquine + mycofenolaatmofetil.

Ziektebeeld
Ziekte van Sjögren

Geïnitieerd door
APHP Paris

Hoofdonderzoeker
Prof dr Helen Leavis

Status
Gesloten

Design
Gerandomiseerde dubbelblinde gecontroleerde studie. Patiënten worden gestratificeerd in 2 cohorten en gerandomiseerd tussen 3 behandelarmen:

triple placebo;
hydroxychloroquine (HCQ) 400 mg/dag, leflunomide (LEF) 20 mg/dag en placebo van mycofenolaatmofetil (MMF);
of hydroxychloroquine 400 mg/dag, mycofenolaatmofetil 2000 mg/dag en placebo van leflunomide.

Inclusiecriteria

Cohort 1: patiënten met primair SjD met een hoog symptoomniveau (ESSPRI ≥ 5) en lage systemische ziekteactiviteit (ESSDAI < 5).
Cohort 2: patiënten met matige tot hoge systemische ziekteactiviteit, gedefinieerd als ESSDAI ≥ 5, ongeacht het symptoomniveau (ESSPRI).

Opvolging en aantal bezoeken
36 weken; 8 visites

RepurpSS-II

Leflunomide and Hydroxychloroquine combination therapy for primary Sjögren’s disease.

Doel
Het doel van dit onderzoek is om uit te zoeken hoe veilig en werkzaam een combinatietherapie met hydroxychloroquine en leflunomide gedurende 48 weken is voor de behandeling van het primair syndroom van Sjögren.

Ziektebeeld
Ziekte van Sjögren

Geïnitieerd door
UMC Utrecht

Hoofdonderzoeker
Prof dr Helen Leavis

Status
Gesloten

Design
Single-center, gerandomiseerde, dubbelblinde placebogecontroleerde studie, gevolgd door een single-arm cross-over open extensie.

Inclusiecriteria
Patiënten met pSS; ESSDAI ≥ 5

Opvolging en aantal bezoeken
48 weken; 14 visites